2016 මැයි මාසේ 27 වෙනිදා. මුළු ලෝකයේම මාධ්ය ඇස් යොමුවෙලා තිබ්බේ ජපානයේ හිරෝෂිමා නගරය දෙසට. දෙවැනි ලෝක යුද්ධයේ මහා විනාශයෙන් පස්සේ, හිරෝෂිමාවට පැමිණි ප්රථම ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරයා විදියට බැරක් ඔබාමා ඉතිහාසගත වෙන්නයි ඒ සූදානම් වෙන්නේ..
හිරෝෂිමා සාම ස්මාරකය අසල මුළු ලෝකයම නිහඬ කරපු ඒ මොහොත උදා වුණා. ඔබාමා වේදිකාවේ ඉඳන් තමන්ගේ කතාව පවත්වනවා. ඒ කතාව ඇතුළේ එක තැනකදී ඔහු සුවිශේෂී නමක් මතක් කරනවා. කතාව අවසන් කරපු සැනින්, ආරක්ෂක වළලු පහු කරගෙන ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරයා සභාව මැද හිටපු එක වයසක, කෙට්ටු, ජපන් මහලු මිනිසෙක් දෙසට පියවර තබනවා.
ඒ වයසක මනුස්සයාගේ ඇස්වලින් කඳුළු කඩාගෙන වැටෙනවා. ඔහුට තමන්ගේ හැඟීම් පාලනය කරගන්න බැරුව ඉන්නකොට, ලෝකයේ බලවත්ම රාජ්යයේ නායකයා, තමන්ගේ සතුරාව හිටපු රටේ ඒ සාමාන්ය වැසියව තදින් වැළඳගන්නවා. මුළු ලෝකයම ඒ දර්ශනය දැකලා ගල් ගැසුණා. කැමරා කාච දහස් ගණනක් ඒ අපූර්ව මොහොත සටහන් කරගත්තා.
ඇත්තටම කවුද මේ මහලු මිනිසා? ඇයි ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරයෙක් තමන්ගේ ප්රොටොකෝල් පවා අමතක කරලා මේ මනුස්සයාව වැළඳගෙන හදවතින්ම සමාව ඉල්ලන තැනට පත් වුණේ?
ඔහුගේ නම ෂිගේඅකි මෝරි (Shigeaki Mori). පසුගිය 2026 මාර්තු 14 වෙනිදා, වයස අවුරුදු 88ක් වෙලා මෙලොවින් සමුගන්නා තුරුම මේ මිනිසා නිහඬවම කරපු ඒ මහා මෙහෙවර, ලෝක ඉතිහාසය ලියැවුණු පිටු පවා වෙනස් කරන්න සමත් වුණා. අද අපි කියවන්න යන්නේ, වෛරයෙන් පිරුණු ලෝකයක, සතුරන් වෙනුවෙන් තමන්ගේ ජීවිතයෙන් අඩකට වඩා කැප කරපු ඒ ශ්රේෂ්ඨ මනුෂ්යත්වයේ සැබෑ කතාවයි.
අපි හැරෙමු ඉතිහාසයේ කළුම කළු පිටුවකට. වර්ෂය 1945, අගෝස්තු මස 06 වෙනිදා. ෂිගේඅකි මෝරිට එතකොට වයස අවුරුදු 8ක් විතර ඇති. පුංචි මෝරි තමන්ගේ සුපුරුදු ළමා කාලය ගෙවමින් හිටපු සාමාන්ය දවසක්. හැබැයි උදෑසන 8.15 ට මුළු හිරෝෂිමාවම සදාකාලික අන්ධකාරයකට ඇද දමමින්, ලිට්ල් බෝයි (Little Boy) කියන පරමාණු බෝම්බය ඇමරිකාව විසින් හිරෝෂිමාවට පතිත කරනවා.
බෝම්බය පිපිරුණු තැන ඉඳන් සැතපුම් එකහමාරක් වගේ ඉතාම ආසන්න දුරකින් තමයි පුංචි මෝරි ඒ වෙලාවේ හිටියේ. එක නිමේෂයකින් මුළු පරිසරයම දවා අළු කරමින් මහා ආලෝක ධාරාවක් විහිදුණා. බෝම්බය පිපිරෙනවාත් සමඟම ඇති වූ කම්පන තරංගයෙන් (Blast wave) ඔහුව අසල තිබූ ඇළකට / කාණුවකට විසි වී තිබෙනවා. ඉන්පසු ඔහු මතට සෙවිලි තහඩු සහ පස් කඩා වැටීම නිසා, පරමාණු බෝම්බයෙන් නිකුත් වූ සෘජු මාරාන්තික තාප විකිරණයෙන් (Thermal radiation) ඔහුගේ ශරීරය ආරක්ෂා වී තිබෙනවා. බෝම්බය පිපිරුණු ස්ථානයට මෙතරම් ආසන්නයෙන් සිට බේරුණු ඉතාම සීමිත පිරිසෙන් කෙනෙක් තමයි ඔහු.
වාසනාවකට වගේ පුංචි මෝරි ඒ මහා විනාශයෙන් බේරුණා. හැබැයි ඔහුගේ නෑදෑයෝ, යාළුවෝ, හිතවතුන් බොහෝ දෙනෙක් අළු වෙලා ගිහින් ඉවරයි. ඒ දරුණු මතකය මෝරිගේ හිතේ නොමැකෙන කැළලක් වුණා. ඔහු හැදුණේ වැඩුනේ ඒ වේදනාවත් එක්ක.
කාලය කෙමෙන් කෙමෙන් ගෙවිලා ගියා. මෝරි තාරුණ්යයට පත් වුණා. විවාහ වුණා. සාමාන්ය සමාගමක රැකියාවක් කරන්න පටන් ගත්තා. හැබැයි තමන්ගේ ඇස් ඉස්සරහා සිද්ධ වුණු ඒ මහා ඛේදවාචකය ඔහුගේ හිතෙන් අයින් වුණේ නැහැ.
ඔහොම ඉන්නකොට, බෝම්බ ප්රහාරයෙන් අවුරුදු 30කට විතර පස්සේ, මෝරිට අහම්බෙන් වගේ ඉතාම සංවේදී තොරතුරක් දැනගන්න ලැබෙනවා. ඒ තමයි, හිරෝෂිමාවට බෝම්බ දාපු ඒ දවසේ, ජපානයේ රඳවාගෙන හිටපු ඇමරිකානු යුද සිරකරුවන් (Prisoners of War) පිරිසකුත් මේ බෝම්බ ප්රහාරයෙන්ම මියගිහින් තියෙනවා කියන එක.
වඩාත්ම දුක්ඛිත කාරණය වුණේ, ඒ මියගිය ඇමරිකානු සෙබළුන්ගේ පවුල්වල අය, තමන්ගේ දරුවන්ට, ස්වාමිපුරුෂයන්ට මොකද වුණේ කියලා දන්නේ නැති එකයි. ඇමරිකානු රජයෙන් ඔවුන්ට දන්වලා තිබුණේ යුද්ධයේදී අතුරුදන් වුණා කියලා විතරයි. ඔවුන් මැරුණේ කොහොමද, ඔවුන්ගේ අවසාන මොහොත ගෙවුණේ කොහොමද කියලා ඒ අසරණ අම්මලා, තාත්තලා දශක ගණනාවක් තිස්සේ දන්නේ නැතුව හඬමින් හිටියා.
සතුරන් වෙනුවෙන් කැපවුණු අවුරුදු 40ක ජීවිතය මෝරි හිතුවා, මම මේ මිනිස්සුන්ට සාධාරණයක් කරන්න ඕනේ. කියලා. එතනින් පස්සේ මෝරිගේ ජීවිතයේ දෙවැනි පරිච්ඡේදය ලියවෙන්න පටන් ගන්නවා.
ඔහු ඉතිහාසඥයෙක් නෙවෙයි, රජයේ ඉහළ නිලධාරියෙක් නෙවෙයි, සාමාන්ය පුද්ගලයෙක් විතරයි. ඔහුට ඉංග්රීසි භාෂාව චතුර ලෙස හසුරුවන්නත් බැහැ. හැබැයි ඔහු ළඟ තිබුණේ අසීමිත මනුෂ්යත්වයක්.
දිනපතා තමන්ගේ රැකියාව ඉවර වෙලා ගෙදර එන මෝරි, තමන්ගේ මුළු නිදහස් කාලයම කැප කළේ මේ ඇමරිකානු සෙබළුන් ගැන තොරතුරු සොයන්න. ඔහු ජපානයේ පැරණි ලේඛනාගාර, හමුදා වාර්තා පීරන්න පටන් ගත්තා. ඇමරිකාවේ ඉන්න ඉතිහාසඥයන්ට ලියුම් ලිව්වා. තොරතුරු දන්නා අය සොයාගෙන ජපානය පුරාම තනියම සංචාරය කළා.
මේක ලේසි වැඩක් වුණේ නැහැ. සමහර ජපන් ජාතිකයෝ මෝරිට බැන්නා. ඇයි අපේ රට විනාශ කරපු හතුරෝ ගැන හොයන්න උඹ මෙච්චර මහන්සි වෙන්නේ? කියලා ඇහුවා. හැබැයි මෝරි අධෛර්යමත් වුණේ නැහැ.
අවුරුදු 40ක්... තමන්ගේ ජීවිතයේ වටිනාම අවුරුදු 40ක් තනියම කරපු ඒ මහා ගවේෂණයේ ප්රතිඵලයක් විදියට, හිරෝෂිමා ප්රහාරයෙන් මියගිය ඒ ඇමරිකානු සෙබළුන් 12 දෙනාගේම අනන්යතාවය, නම් ගම් සහ විස්තර නිවැරදිවම සොයාගන්න මෝරිට පුළුවන් වුණා.
නම් ටික විතරක් හොයාගෙන මෝරි නැවතුණේ නැහැ. ඔහු ඊළඟට කළේ ඉතාම දුෂ්කර කාර්යයක්. ඒ තමයි ඇමරිකාවේ විවිධ ප්රාන්තවල විසිරිලා හිටපු මේ සෙබළුන්ගේ පවුල්වල සාමාජිකයන්ව සොයාගන්න එක.
දිගින් දිගටම කරපු උත්සාහයන් නිසා මෝරිට ඒ පවුල්වල අයව සම්බන්ධ කරගන්න ලැබුණා. ඔහු ඒ හැම පවුලකටම තමන් සොයාගත්තු තොරතුරු ඇතුළත් කරලා ලියුම් ලිව්වා.
"ඔබේ ආදරණීය පුතා, අවසන් මොහොතේ හිටියේ හිරෝෂිමාවේ. ඔහු මියගියේ බෝම්බ ප්රහාරයෙන්. ඔහු අවසාන කාලයේදී හොඳින් හිටියා..."
මේ වගේ තොරතුරු, ඒ සෙබළුන්ගේ ඡායාරූප පවා මෝරි ඒ පවුල්වලට යැව්වා. සමහර ඇමරිකානු අම්මලා තමන්ගේ පුතා මැරුණේ කොහොමද කියලා දශක ගණනාවකට පස්සේ දැනගත්තේ මේ ආගන්තුක ජපන් මනුස්සයා එවපු ලියුමෙන්. ඒ පවුල්වල අයට ඒක මහා ලොකු සැනසීමක් වුණා. තමන්ගේ දරුවාගේ මරණය ගැන තිබුණු අභිරහස විසඳලා දුන්නට ඔවුන් මෝරිට වැඳලා ස්තූති කළා.
මෝරි කරපු මේ අසිරිමත් නිහඬ මෙහෙවර නිසාම, පසුකාලීනව ඇමරිකානු රජයට පවා සිද්ධ වුණා මේ සෙබළුන් 12 දෙනා හිරෝෂිමා ප්රහාරයෙන් මියගිය බව නිල වශයෙන් පිළිගන්න. ඔවුන්ගේ නම් හිරෝෂිමා සාම ස්මාරකයේ නිල ලේඛනවලට ඇතුළත් කරන්නත් මෝරි කටයුතු කළා.
නැවතත් අපි එමු 2016 වසරේ ඒ ඓතිහාසික දවසට. බැරක් ඔබාමා තමන්ගේ කතාවේදී ෂිගේඅකි මෝරිගේ නම සහ ඔහු කරපු මේ අසමසම කැපවීම අගය කළා. ඉන්පසු ඔබාමා මෝරි අසලට පැමිණි මොහොතේ, මෝරිට තමන්ගේ හැඟීම් අකා මකා ගන්න බැරි වුණා. පරමාණු බෝම්බයෙන් තමන්ගේ නගරය, තමන්ගේ ආදරණීයයන් අළු කරපු ඒ රටේම එවකට නායකයා තමන් ඉදිරිපිට ඉන්නවා දැක්කම මෝරිගේ දෑසින් කඳුළු කඩා වැටුණා.
ඔබාමා ඉතාම ගෞරවයෙන් මෝරිගේ දෑත් අල්ලාගෙන, ඔහුව තමන්ගේ පපුවට තබා වැළඳගත්තා. ඒ වෙලාවේ ඔබාමාගේ මුවින් පිටවුණු වචන, මුළු ඇමරිකාවම ජපානයෙන් ඉල්ලපු නිහඬ සමාවදීමක් වගෙයි ලෝකයටම දැනුණේ. ඒ වැළඳගැනීම ඇතුළේ තිබුණේ දේශපාලනයක් නෙවෙයි, මනුෂ්යත්වය.
පසුව මාධ්යවේදීන් මෝරිගෙන් ඇහුවා, ඇයි ඔබ සතුරු රටක සෙබළුන් වෙනුවෙන් මේ තරම් කාලයක්, මුදලක් කැප කළේ කියලා.
එතකොට මෝරි දුන්න උත්තරය අදටත් මුළු ලෝකයටම මහා ආදර්ශයක්
"මගේ පර්යේෂණය කවදාවත් සතුරු රටක මිනිස්සු ගැන වුණේ නැහැ. මම හැමතිස්සෙම හෙව්වේ මනුෂ්ය ජීවිත ගැන විතරයි. බෝම්බයකට, මරණයට සතුරෙක් හෝ මිතුරෙක් නැහැ. හැමෝම මනුෂ්යයෝ..."
2026 මාර්තු 14 වෙනිදා, වයස අවුරුදු 88ක් ආයු වළඳලා ෂිගේඅකි මෝරි මේ ලෝකයෙන් සදහටම සමුගත්තා.
වෛරයෙන් වෛරය නොසංසිඳෙන බවත්, ලෝකයේ තියෙන ගැඹුරුම තුවාල පවා සුව කරන්න පුළුවන් එකම බෙහෙත මනුෂ්යත්වය සහ කරුණාව විතරක්ම බව ෂිගේඅකි මෝරි අපිට මතක් කරලා දුන්නා..
Comments
Post a Comment